QuanTrong.comQuan Trọng
Tổ chức đám giỗ

Mời họ hàng đi đám giỗ: lập danh sách, báo trước bao lâu và nhắc lại thế nào

Cách mời họ hàng đi đám giỗ: chia vòng khách, báo trước bao nhiêu ngày, mời người lớn tuổi thế nào cho phải phép, nhắc lại sát ngày và đếm khách để tính mâm.

An elderly Vietnamese man in a short-sleeved shirt holding a mobile phone to his ear on a shaded veranda of a rural house, side view, face turned away, afternoon light

Mời đám giỗ cho chu đáo là chia khách thành vòng (trong nhà, nội ngoại gần, họ hàng xa và hàng xóm), báo cho người lớn tuổi và vòng gần trước khoảng một đến hai tuần bằng điện thoại hoặc đến tận nhà, rồi nhắc lại một lần sát ngày. Ai nhận lời thì ghi tên ngay để đếm mâm, ai chưa trả lời thì hỏi lại chứ đừng tự đoán.

Mời giỗ khác mời cưới ở chỗ không có thiệp, gần như toàn bằng lời. Vì thế việc mời dễ sót, dễ trùng, và dễ làm phật lòng người lớn nếu cách báo quá sơ sài. Bài này đưa ra một cách làm có thứ tự, dùng được cho cả nhà đang ở quê lẫn nhà con cháu lo từ thành phố về.

Ai thường được mời: chia khách theo vòng

Mỗi nhà, mỗi vùng mời rộng hẹp khác nhau. Có nhà giỗ ông bà mời cả họ, có nhà chỉ làm trong gia đình gần. Bảng dưới chỉ là khung để bạn tự điền tên, không phải quy định.

Vòng kháchThường gồmCách báo hợp
Trong nhàCon cháu trực hệ, dâu rể, cháu chắtNhóm chat gia đình, gọi riêng người lớn
Nội ngoại gầnAnh chị em ruột của bố mẹ, con cháu các nhà đóGọi điện hoặc đến nhà
Họ hàng xaTrưởng họ, các chi trong họ, thông giaGọi điện, có nơi nhờ người trong chi báo giúp
Hàng xóm, bạn của người đã khuấtNhững người thân thiết lúc sinh thờiĐến nhà mời hoặc gọi điện
Bạn bè của con cháuThường chỉ mời khi giỗ to hoặc giỗ đầuNhắn tin hoặc gọi

Giỗ đầu và giỗ hết theo tập quán phổ biến thường mời rộng hơn giỗ thường, mỗi nhà có thể khác. Giỗ thường hằng năm nhiều nhà chỉ mời hai vòng đầu. Hỏi người chủ trì xem năm nay mời đến vòng nào trước khi bắt đầu gọi.

Báo trước bao lâu là vừa

Không có con số chuẩn, nhưng có một nguyên tắc dễ dùng: người càng phải đi xa, càng lớn tuổi, càng cần báo sớm. Người trong nhà và họ hàng ở xa tỉnh nên biết từ hai tuần trước để sắp xếp công việc, đặt vé. Họ hàng trong làng, trong phường thì một tuần đến mười ngày là vừa. Hàng xóm sát vách có thể báo trước ba bốn ngày.

Báo quá sớm, chẳng hạn trước cả tháng, lại dễ bị quên, nhất là với người lớn tuổi không dùng lịch điện thoại. Báo quá muộn, hôm trước mới gọi, thì người được mời dễ hiểu là mình được mời cho có, còn người có con nhỏ hay đi làm ca thì không kịp xin đổi lịch. Với giỗ đầu và giỗ hết, nhiều nhà báo sớm hơn mức thường lệ một tuần vì khách đông và đến từ nhiều nơi. Ở nhiều vùng nông thôn miền Bắc, người ta đã quen biết ngày giỗ của các nhà trong họ từ lâu, nên việc báo chủ yếu là để xác nhận năm nay làm cỗ hôm nào.

Ví dụ nhà chị Lan ở Hải Phòng, quê chồng ở Hải Dương cũ nay cũng thuộc Hải Phòng, giỗ bố chồng làm vào Chủ nhật. Chị báo cô chú ở Hà Nội từ hai tuần trước, báo bác trưởng họ ở quê mười ngày trước, báo hàng xóm cạnh nhà chồng ba ngày trước khi về. Chia theo khoảng cách như vậy, ai cũng có đủ thời gian mà không ai bị báo quá sớm rồi quên.

Mời người lớn tuổi thế nào cho phải phép

Gọi điện hoặc đến nhà, đừng chỉ nhắn tin. Nhiều cụ không đọc tin nhắn thường xuyên, và với không ít người lớn, được gọi điện hay đến tận nhà mời là được coi trọng. Một tin nhắn chung trong nhóm họ có thể khiến cụ thấy mình bị mời qua loa.

Người mời nên là người có vai phù hợp. Theo nếp nhiều nhà, con trưởng hoặc người chủ trì mời các bậc trên. Nếu người chủ trì ở xa, có thể gọi điện trước rồi nhờ một người trong nhà ở gần đến thưa thêm.

Nói rõ ba thông tin. Giỗ ai, làm cỗ hôm nào, ở nhà ai. Nếu năm nay dời sang cuối tuần hoặc làm ở nhà khác năm trước thì nói rõ để cụ khỏi đến nhầm.

Hỏi luôn chuyện đi lại. Cụ có cần người đón không, đi lúc mấy giờ. Câu hỏi này vừa là sự chu đáo, vừa giúp bạn sắp người đón.

Đừng ép nếu cụ yếu. Người lớn tuổi đau ốm không đi được, có thể mang phần cỗ biếu sau giỗ. Nhiều nhà vẫn giữ lệ này như một cách tỏ lòng.

Nói gì khi mời: vài câu mẫu ngắn

Không cần nói dài. Lời mời giỗ chỉ cần rõ ngày, rõ nơi và có lời thưa đúng vai. Một vài câu mẫu để bạn tự điều chỉnh theo cách xưng hô của nhà mình:

  • Với bác, chú lớn tuổi: “Thưa bác, năm nay giỗ ông cháu làm cỗ vào Chủ nhật này ở nhà cháu, mời bác về dự. Bác cần cháu đón thì bác bảo cháu nhé.”
  • Với anh chị em họ cùng lứa: “Chủ nhật này nhà em làm giỗ bà, anh chị với các cháu về ăn cơm nhé, trưa khoảng mười một giờ.”
  • Với hàng xóm: “Chủ nhật nhà em có giỗ bố, mời bác sang ăn cơm với nhà em cho vui.”
  • Trong nhóm chat gia đình: ghi ngày dương, ngày âm, nơi làm, giờ ăn, và một dòng “ai không về được thì báo trước thứ Năm để nhà tính mâm”.

Lời mời giỗ chỉ là lời báo lịch sự giữa người trong nhà, trong họ. Giữ cách xưng hô quen thuộc trong nhà là đủ, không cần câu chữ cầu kỳ.

Nhắc lại sát ngày mà không làm phiền

Một lần nhắc ba hoặc bốn ngày trước là đủ cho đa số người. Với người lớn tuổi, nhắc thêm một cuộc gọi ngắn tối hôm trước. Lời nhắc nên ngắn gọn, vào việc ngay: “Cháu nhắc bác Chủ nhật này giỗ ông, sáng cháu qua đón bác lúc chín giờ nhé.”

Trong nhóm chat gia đình, cách nhắc ít phiền nhất là trả lời ngay vào tin mời cũ, để mọi người thấy lại đủ thông tin, thay vì gửi một tin mới thiếu ngày giờ. Nếu có thay đổi, như đổi giờ ăn hoặc đổi nơi làm, thì gọi riêng những người lớn tuổi chứ đừng chỉ sửa trong nhóm.

Nhiều nhà dùng ứng dụng lịch trên điện thoại tạo sự kiện chung có nhắc trước, gửi cho những người dùng được. Cách này tiện với người trẻ, nhưng đừng coi nó thay được cuộc gọi cho người lớn. Những người không trả lời sau lần mời đầu tiên thì nên gọi lại hỏi thẳng có về được không, vì im lặng không có nghĩa là nhận lời.

Đếm khách để tính mâm

Đếm khách là việc nối lời mời với bếp. Làm theo thứ tự sau để con số sát thực tế:

  1. Lập một danh sách duy nhất, một người giữ, ghi tên từng nhà và số người dự kiến mỗi nhà.
  2. Chia ba cột: đã nhận lời, chưa trả lời, báo không về được.
  3. Hai ngày trước giỗ, gọi lại từng nhà ở cột chưa trả lời.
  4. Cộng số người đã nhận lời, thêm vài suất dự phòng cho người đi cùng không báo trước, hàng xóm ghé thắp hương.
  5. Chia theo cỡ mâm nhà bạn hay dùng (nhiều nhà miền Bắc ngồi mâm sáu người, nhiều nhà miền Nam ngồi bàn tám đến mười người) để ra số mâm.
  6. Báo số mâm cuối cùng cho người đi chợ và người nấu chính.

Thêm dự phòng nhưng đừng thêm cả mâm “cho chắc”. Mâm thừa nguyên vẹn sau giỗ là thứ hay thấy nhất, và người lo chính lại phải chia, cất, lo đồ ăn bị hỏng.

Những chỗ hay sót và cách tự kiểm

Sót các nhà mới có thêm người. Cháu mới cưới, nhà mới sinh con, thông gia mới. Đọc lại danh sách năm trước và hỏi người lớn xem có ai mới cần mời thêm.

Hai người cùng mời một nhà. Anh gọi, em cũng gọi, cụ nghe hai lần tưởng có hai đám giỗ. Một người giữ danh sách, ai gọi xong thì đánh dấu ngay.

Quên người từng thân với người đã khuất. Bạn chiến đấu cũ, đồng nghiệp lâu năm, hàng xóm cũ. Nhiều nhà vẫn giữ mời họ trong giỗ đầu, có nhà mời mãi. Câu hỏi nên đặt cho người lớn: “Năm nay có ai ngoài họ mà ông bà vẫn mong mời không?”.

Ghi nhầm ngày âm thành ngày dương. Lời mời “mùng 8 tháng Ba” có thể bị hiểu là ngày 8 tháng 3 dương lịch. Khi mời người trẻ, nói cả thứ trong tuần và ngày dương, ví dụ “Chủ nhật, ngày dương bao nhiêu”, để không ai đến lệch một tháng.

Không báo khi thay đổi. Đổi giờ, đổi nơi làm mà chỉ sửa trong nhóm chat thì người lớn không biết. Tự kiểm bằng cách đếm: số người đã được báo thay đổi có bằng số người đã nhận lời không.

Khi người được mời báo không về được

Năm nào cũng có vài nhà báo bận, ốm hoặc trùng việc. Cách đón nhận nhẹ nhàng nhất là cảm ơn và không hỏi vặn. Người lớn tuổi báo không đi được vì sức khoẻ thì nhiều nhà vẫn giữ lệ mang phần cỗ biếu sang sau giỗ: một ít xôi, vài khoanh giò, miếng gà, gói gọn trong hộp sạch. Việc này nên giao cho một người cụ thể ngay từ lúc đếm khách, nếu không sau giỗ ai cũng mệt và phần biếu bị quên.

Với người trong nhà ở xa không về được, có thể hẹn một cuộc gọi video ngắn vào lúc cả nhà ngồi vào mâm, để họ chào ông bà, cô chú. Không cần cầu kỳ, chỉ cần người cầm điện thoại biết trước giờ gọi và đưa máy cho đúng người lớn trong nhà.

Có một điều nên tránh: đừng mang chuyện ai vắng mặt ra bàn trong bữa giỗ. Nhắc tên người vắng để hỏi thăm thì tốt, còn nhận xét về chuyện họ không về thì để dành nói riêng trong nhà, nếu thật cần.

Câu hỏi thường gặp

Mời đám giỗ nên báo trước bao nhiêu ngày?

Người ở xa tỉnh và người trong nhà nên biết từ khoảng hai tuần trước, họ hàng gần một tuần đến mười ngày, hàng xóm ba bốn ngày. Người lớn tuổi nên được nhắc thêm một lần sát ngày, thường là tối hôm trước.

Mời giỗ qua tin nhắn có bị coi là thiếu lễ không?

Với người cùng lứa và người trẻ, nhắn tin là bình thường. Với người lớn tuổi, nhiều người vẫn coi trọng cuộc gọi hoặc đến tận nhà. Có thể nhắn để báo thông tin rồi gọi điện mời cho phải phép.

Giỗ thường hằng năm có cần mời cả họ không?

Tuỳ nếp nhà và vùng miền. Nhiều nhà chỉ mời con cháu và nội ngoại gần cho giỗ thường, còn giỗ đầu, giỗ hết mới mời rộng. Hỏi người chủ trì xem năm nay mời đến vòng nào rồi làm theo.

Người được mời không trả lời thì có nên chuẩn bị phần cho họ không?

Nên gọi lại hỏi thẳng hai ngày trước giỗ thay vì đoán. Nếu vẫn không liên lạc được, tính họ vào phần dự phòng chứ không cộng thêm nguyên suất, để tránh mâm thừa nhiều.

Ai trong nhà nên đứng ra mời các bậc trên?

Theo nếp nhiều nhà, người chủ trì hoặc con trưởng mời các bậc trên. Nếu người đó ở xa, có thể gọi điện trước rồi nhờ người trong nhà ở gần đến nhà thưa thêm cho đủ lễ.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138