Với đám giỗ, một mốc nhắc đúng ngày là quá muộn. Cách hợp lý là đặt ba đến bốn mốc: khoảng hai tuần trước cho người ở xa, một tuần trước để mời và đặt đồ, ba ngày trước để chốt việc, và một ngày trước để nhắc cả nhà. Số mốc cụ thể tuỳ vai trò của bạn trong nhà và quãng đường về.
Phần lớn ứng dụng lịch trên điện thoại cho đặt nhiều lời nhắc cho cùng một sự kiện, có ứng dụng chỉ cho một hoặc hai. Dưới đây là cách chọn mốc theo từng người, cách đặt sao cho mỗi lần nhắc đi kèm đúng một việc, và những chỗ hay làm cho lời nhắc trở thành thứ người ta gạt đi mà không đọc.
Mốc nhắc theo vai trò của từng người
Cùng một ngày giỗ, người chủ trì, người ở xa và người chỉ cần có mặt cần những mốc nhắc khác nhau. Bảng dưới là gợi ý để bạn chỉnh theo nhà mình:
| Vai trò | Mốc nhắc nên có | Việc đi kèm mỗi mốc |
|---|---|---|
| Người chủ trì, thường là con trưởng hoặc người ở nhà thờ họ | Trước 14 ngày, 7 ngày, 3 ngày, 1 ngày | 14 ngày: bàn với anh chị em; 7 ngày: mời họ hàng, lên thực đơn; 3 ngày: đặt hoặc mua đồ; 1 ngày: dọn dẹp, chuẩn bị mâm |
| Người ở xa phải đi đường dài | Trước 21 hoặc 14 ngày, 3 ngày, 1 ngày | Xin nghỉ, đặt vé, sắp xếp con nhỏ; 3 ngày: gọi về hỏi cần mang gì; 1 ngày: kiểm hành lý |
| Người phụ trách một phần việc như nấu cỗ, đón khách | Trước 7 ngày, 2 ngày | Nhận việc cụ thể, chuẩn bị đồ dùng, nguyên liệu |
| Người chỉ cần có mặt | Trước 3 ngày, sáng hôm trước | Thu xếp lịch, hỏi giờ tụ họp |
| Người lớn tuổi muốn nhớ nhưng không phải lo | Trước 7 ngày, 1 ngày | Để cụ biết và nhắc lại con cháu, cụ thường thích được hỏi ý |
Bảng này không cố định. Nhà làm giỗ gọn trong gia đình nhỏ chỉ cần mốc ba ngày và một ngày. Nhà làm giỗ lớn, mời cả họ, có khi cần mốc một tháng trước để bàn chia việc.
Vì sao một mốc nhắc đúng ngày là không đủ
Nhiều người mặc định để lời nhắc ở chế độ "vào lúc sự kiện bắt đầu". Với sự kiện cả ngày, máy thường nhắc vào một giờ cố định trong ngày đó hoặc chiều hôm trước, tuỳ ứng dụng. Đến lúc nhận được, mọi việc cần chuẩn bị đã muộn, người ở xa không kịp về, họ hàng không kịp sắp xếp.
Đám giỗ là một chuỗi việc kéo dài nhiều ngày. Bàn bạc, mời mọc, mua sắm, nấu nướng, dọn dẹp, mỗi việc có thời điểm riêng. Một mốc nhắc chỉ trả lời câu hỏi "hôm nay là ngày gì", còn nhiều mốc nhắc trả lời câu hỏi "hôm nay cần làm gì". Đó mới là thứ người bận rộn cần.
Có một lý do nữa: ngày giỗ đổi ngày dương mỗi năm, nên không ai quen tay được như sinh nhật dương. Năm nay rơi vào giữa tuần, năm sau rơi đúng cuối tuần, năm sau nữa sát kỳ nghỉ lễ. Mốc nhắc xa giúp bạn kịp nhìn ra lịch năm nay rơi vào hôm nào để thu xếp công việc, trước khi lịch làm việc kín chỗ.
Người ở gần cũng cần mốc sớm theo cách khác: chợ quê có phiên, đồ lễ có khi phải đặt trước, họ hàng lớn tuổi cần được mời sớm để con cháu đưa đi. Mốc nhắc xa không phải để lo lắng sớm, mà để những việc phụ thuộc vào người khác có đủ thời gian.
Đặt nhiều mốc nhắc trong cùng một sự kiện
Thao tác chung trên hầu hết ứng dụng lịch, tên nút có thể khác theo máy và phiên bản:
- Mở sự kiện ngày giỗ đã tạo, chọn chỉnh sửa.
- Tìm mục lời nhắc hoặc thông báo. Mục này thường có sẵn một lựa chọn mặc định, bạn bấm vào để đổi.
- Chọn mốc xa nhất trước, ví dụ một hoặc hai tuần. Nếu danh sách sẵn không có, tìm lựa chọn tuỳ chỉnh để nhập số ngày.
- Thêm lời nhắc thứ hai, thứ ba. Một số ứng dụng có nút thêm thông báo, số khác chỉ cho tối đa hai mốc.
- Với sự kiện cả ngày, xem lời nhắc được gửi vào giờ nào. Nếu ứng dụng cho chọn giờ, chọn khung giờ bạn hay rảnh, ví dụ tám giờ tối.
- Lưu, rồi lướt lên một ngày trước mốc nhắc gần nhất để xem lời nhắc có nằm trong danh sách thông báo dự kiến không, nếu máy có mục đó.
Nếu ứng dụng chỉ cho hai mốc, chọn mốc xa và mốc một ngày. Các mốc giữa, bạn tạo thành những sự kiện việc riêng như "Mời họ hàng giỗ bà" nằm trước ngày giỗ một tuần. Cách này còn có lợi là mỗi việc hiện thành một dòng riêng trên lịch, dễ đánh dấu xong.
Mốc nhắc gợi ý cho từng loại ngày âm
Không phải ngày nào cũng cần lắm mốc. Dồn quá nhiều lời nhắc cho những ngày nhỏ sẽ làm bạn nhờn với cả lời nhắc của ngày lớn. Gợi ý theo loại ngày:
- Giỗ đầu và giỗ hết theo tập quán phổ biến, mỗi nhà có thể khác: thường làm lớn hơn, nên có mốc một tháng trước để bàn bạc, cộng các mốc như giỗ thường.
- Giỗ thường hằng năm: hai tuần, một tuần, một ngày là đủ cho phần lớn gia đình.
- Rằm và mùng một: một mốc chiều hôm trước để mua hoa quả, có người thêm mốc sáng hôm đó.
- Rằm lớn như rằm tháng Giêng, rằm tháng Bảy: một tuần và một ngày, vì chợ đông và nhà thường làm mâm lớn hơn.
- Sinh nhật âm hoặc mừng thọ của ông bà: hai tuần để cả nhà bàn quà, bữa cơm, và một ngày để gọi điện chúc.
- Tết Nguyên đán: không cần nhắc từ lịch giỗ, vì ai cũng biết, nhưng nên có mốc cho ngày ông Công ông Táo nếu nhà bạn làm.
Bạn chỉ cần đặt kỹ cho vài ngày lớn trong năm. Ngày nhỏ để một mốc gọn là đủ, như vậy khi điện thoại báo nhiều mốc, bạn biết đó là việc đáng để ý.
Một ví dụ trọn vẹn: chuỗi nhắc cho giỗ ông nội của một nhà ở xa
Giả định chị Lan sống ở Hà Nội, quê nội ở Thanh Hoá, bố mẹ vẫn ở quê và là người chủ trì giỗ ông nội. Chị không lo cỗ, nhưng năm nào cũng về và phụ trách mời bên họ ngoại của mẹ, vì chị là người hay liên lạc nhất.
Chị đặt sự kiện ngày giỗ lặp theo âm lịch, kèm ba lời nhắc. Mốc hai tuần, ghi chú "Xin nghỉ, gọi mẹ hỏi năm nay làm mấy mâm". Mốc một tuần, ghi chú "Gọi mời dì Hai, cậu Ba, nhắn nhóm họ ngoại". Mốc một ngày, ghi chú "Mua bánh trái mang về, sạc pin điện thoại, mang đủ đồ cho con". Ngoài ra chị tạo một sự kiện việc riêng ba ngày trước giỗ, tên "Gọi mẹ chốt việc", vì ứng dụng của chị chỉ cho ba lời nhắc.
Nhờ chuỗi nhắc này, chị không cần nhớ năm nay ngày giỗ rơi vào thứ mấy. Điện thoại báo trước hai tuần, chị nhìn lịch biết ngay rơi giữa tuần hay cuối tuần để xin nghỉ cho phù hợp. Mẹ chị cũng đỡ phải gọi nhắc từng đứa con, vì chính chị chủ động gọi về trước. Cách làm này dùng được cho mọi người ở xa: bạn chỉ thay ghi chú bằng việc của mình.
Điều đáng học ở ví dụ là mỗi mốc có đúng một hai việc, viết bằng động từ, đọc là làm được ngay, không phải mở thêm chỗ nào khác.
Những chỗ làm lời nhắc trở nên vô dụng
Tên sự kiện quá chung. Lời nhắc hiện "Giỗ" trên màn hình khoá thì người ta lướt qua. Hiện "Giỗ bà nội còn 7 ngày: gọi mời các cô" thì người ta dừng lại. Tên sự kiện và ghi chú quyết định lời nhắc có ích hay không.
Mọi lời nhắc đều vào giờ làm việc. Báo lúc chín giờ sáng giữa cuộc họp là bị gạt đi ngay. Nếu chọn được giờ, chọn buổi tối hoặc giờ nghỉ trưa, lúc bạn có thể gọi điện hay nhắn tin ngay.
Tắt hết thông báo của ứng dụng lịch vì phiền. Nhiều người tắt vì lịch công việc báo quá nhiều. Cách tốt hơn là tách ngày giỗ ra một lịch riêng, cho phép riêng lịch đó hiện thông báo.
Chế độ không làm phiền và tiết kiệm pin. Một số máy giữ lại thông báo trong chế độ này. Bạn nên cho ứng dụng lịch vào danh sách được phép, hoặc ít nhất kiểm vào đầu năm.
Đặt mốc xa mà không có việc đi kèm. Nhận lời nhắc trước hai tuần mà không biết phải làm gì, người ta sẽ nghĩ "còn lâu" rồi quên. Mỗi mốc nên có một câu việc cụ thể trong ghi chú.
Tự kiểm: lời nhắc của bạn có thật sự được dùng không
Sau một mùa giỗ, bạn nhìn lại: lần nào lời nhắc làm bạn hành động, lần nào bạn gạt đi. Mốc nào luôn bị gạt có thể bỏ, mốc nào bạn ước gì có sớm hơn thì dời lên. Lịch giỗ của một gia đình thường chỉ cần điều chỉnh một hai năm đầu, sau đó ổn định.
Một câu hỏi nên hỏi người lớn trong nhà: "Năm nay việc gì làm gấp nhất?". Câu trả lời thường cho bạn biết mốc nào đang thiếu. Có nhà gấp nhất là mời họ hàng ở quê, có nhà gấp nhất là đặt vé tàu xe vào mùa đông khách. Mốc nhắc nên đặt sao cho việc gấp nhất có đủ thời gian.
Nếu cả nhà cùng dùng lịch chia sẻ, mỗi người nên tự chỉnh mốc nhắc trên máy mình theo vai trò, thay vì dùng chung một bộ mốc. Người ở xa cần mốc sớm, người ở gần cần mốc sát ngày. Lời nhắc thường là cài đặt riêng của từng người xem lịch, nên chỉnh trên máy mình không làm đổi máy người khác, nhưng bạn nên thử trước với một người cho chắc.
Câu hỏi thường gặp
Nên nhắc trước đám giỗ bao nhiêu ngày là đủ?
Với người chủ trì, nên có mốc khoảng hai tuần, một tuần, ba ngày và một ngày. Với người chỉ cần có mặt, ba ngày và chiều hôm trước là đủ. Người ở xa nên có mốc sớm hơn để kịp xin nghỉ và đặt vé.
Ứng dụng lịch chỉ cho hai lời nhắc thì làm sao có thêm mốc?
Chọn hai mốc quan trọng nhất cho sự kiện ngày giỗ, thường là mốc xa và mốc một ngày. Các việc ở giữa như mời họ hàng, đặt đồ thì tạo thành sự kiện việc riêng trước ngày giỗ, mỗi sự kiện tự có lời nhắc của nó.
Sự kiện cả ngày thì điện thoại nhắc vào giờ nào?
Tuỳ ứng dụng. Có ứng dụng nhắc vào một giờ cố định trong ngày, có ứng dụng nhắc vào chiều hoặc tối hôm trước, có ứng dụng cho tự chọn giờ. Bạn xem trong phần lời nhắc của sự kiện, và nếu chọn được thì chọn giờ bạn rảnh.
Có nên đặt lời nhắc cho rằm và mùng một hằng tháng không?
Nên nếu nhà bạn làm đều đặn, nhưng chỉ một mốc chiều hôm trước để mua hoa quả là đủ. Đặt nhiều mốc cho ngày lặp hằng tháng dễ làm bạn nhờn, rồi gạt luôn cả lời nhắc của những ngày giỗ lớn.
Giỗ đầu có cần mốc nhắc khác giỗ thường không?
Theo tập quán phổ biến, giỗ đầu thường làm lớn hơn và mời rộng hơn, mỗi nhà có thể khác. Vì vậy nên thêm một mốc khoảng một tháng trước để cả nhà bàn bạc chia việc, các mốc còn lại giống giỗ thường.
Mỗi người trong nhà có cần cùng một bộ mốc nhắc không?
Không cần. Người chủ trì cần nhiều mốc, người ở xa cần mốc sớm, người ở gần chỉ cần mốc sát ngày. Khi dùng lịch chia sẻ, mỗi người tự chỉnh lời nhắc trên máy mình cho hợp việc mình phụ trách.