QuanTrong.comQuan Trọng
Sinh nhật âm lịch và mừng thọ

Ông bà không muốn tổ chức mừng thọ: con cháu nên làm gì cho phải

Ông bà gạt đi khi con cháu bàn mừng thọ? Cách hỏi để biết ông bà ngại điều gì, những cách mừng nhỏ ông bà dễ nhận và cách nói với họ hàng khi nhà không làm lớn.

An elderly Vietnamese man seen from behind walking slowly along a rice field path with his adult daughter holding his arm, early morning mist, wide shot from behind

Khi ông bà không muốn tổ chức mừng thọ, con cháu nên hỏi cho ra lý do thật, rồi tôn trọng ý ông bà và chọn một cách mừng nhỏ hơn mà ông bà thấy thoải mái. Không làm tiệc không có nghĩa là không mừng: một bữa cơm, một chuyến về quê, một cuốn album đều là cách ghi nhận mốc tuổi của ông bà.

Cái khó là câu "thôi, không cần đâu" của ông bà có nhiều nghĩa. Có khi là thật lòng không muốn, có khi là sợ con cháu tốn kém hay vất vả. Bài này giúp bạn phân biệt hai trường hợp, gợi ý những cách mừng ông bà dễ nhận, và cách xử lý khi anh chị em trong nhà hoặc họ hàng có ý khác.

Những lý do ông bà hay từ chối

Sợ con cháu tốn kém. Đây là lý do phổ biến nhất ở thế hệ đã sống qua những năm thiếu thốn. Ông bà thấy con cháu còn đang trả nợ nhà, nuôi con nhỏ, nên không muốn thêm một khoản chi.

Sợ mệt. Một buổi tiệc đông người với ông bà là cả ngày phải ngồi, phải chào hỏi, phải nhớ tên. Với người có bệnh nền, chỉ nghĩ tới đó đã thấy ngại.

Ngại làm trung tâm chú ý. Nhiều ông bà, nhất là các bà, cả đời quen lo cho người khác, đến lượt mình được lo thì ngượng. Họ thấy ngồi giữa phông nền nghe mọi người chúc mừng là một việc khó hơn nấu cỗ cho cả họ.

Thấy mình "chưa tới tuổi". Ông bà sáu mươi, bảy mươi còn khoẻ, đi làm vườn, trông cháu, không thích bị gọi là mừng thọ vì nghe như đã già.

Trong nhà hoặc trong họ vừa có chuyện buồn. Ông bà không muốn vui khi người thân còn đang để tang, hoặc khi bạn bè cùng lứa vừa mất.

Không quen kiểu tổ chức của con cháu. Ông bà từng dự những buổi mừng thọ có phông bạt, nhạc to, người dẫn chương trình và thấy không hợp với mình, nên nghe con cháu nhắc chữ mừng thọ là hình dung ngay cảnh đó.

Có chuyện chưa vui giữa các con. Đôi khi lý do thật là ông bà sợ buổi mừng thọ thành dịp để anh chị em gặp nhau rồi lại to tiếng. Lý do này ông bà ít khi nói ra.

Hỏi thế nào để biết ông bà thật sự không muốn

Đừng hỏi trước mặt cả nhà, vì ông bà khó nói thật khi có nhiều người. Một người con hoặc người cháu ông bà gần gũi nhất nên hỏi riêng, vào lúc thong thả, và hỏi bằng câu cụ thể thay cho câu chung chung "ông có muốn làm mừng thọ không".

Những câu hỏi dễ ra câu trả lời thật: "Nếu không làm cỗ, chỉ cả nhà về ăn cơm thì ông thấy thế nào?", "Ông có muốn gặp ai đặc biệt dịp này không?", "Ông ngại nhất chuyện gì: đông người, tốn tiền hay mệt?". Đưa ra lựa chọn nhỏ giúp ông bà dễ đồng ý hơn là đứng trước lựa chọn làm hay không làm.

Để ý cách ông bà trả lời. Nếu ông bà gạt đi nhưng sau đó lại hỏi "thế các con định về không", nhiều khả năng ông bà muốn con cháu về, chỉ là không muốn làm lớn. Nếu ông bà nói rõ lý do và lặp lại nhiều lần, hãy tin đó là ý thật.

Câu nên hỏi thêm người lớn trong họ, như em ruột của ông hay bạn thân của bà: "Hồi trước ông có hay nhắc chuyện mừng thọ không?". Những người cùng thế hệ đôi khi biết điều ông bà không nói với con cháu.

Từ lý do tới cách mừng phù hợp

Khi đã biết ông bà ngại điều gì, bảng dưới gợi ý hướng điều chỉnh. Đây không phải công thức, chỉ là điểm bắt đầu để cả nhà bàn:

Ông bà ngạiCó thể thay bằngLưu ý khi làm
Tốn kémBữa cơm nhà nấu, chỉ con cháuNói rõ với ông bà là làm đơn giản
Mệt, đông ngườiCon cháu về theo từng nhánh, mỗi ngày một nhàKhông dồn tất cả vào một buổi
Làm trung tâm chú ýGộp vào một dịp chung như Tết, giỗKhông phát biểu, không phông nền
Thấy mình chưa giàMột chuyến đi chơi gần, không gọi là mừng thọĐể ông bà chọn nơi đi
Nhà có chuyện buồnHoãn sang năm, năm nay chỉ gọi điện thăm hỏiGhi vào sổ để năm sau nhớ làm bù
Các con chưa vui với nhauTừng nhà về thăm riêngĐừng ép mọi người ngồi chung một bàn

Điều quan trọng là ông bà biết con cháu đã nghe. Khi ông bà thấy ý mình được tôn trọng, nhiều cụ lại tự đề nghị "thôi thì cả nhà về ăn bữa cơm vậy", và đó thường là buổi mừng thọ vui nhất.

Những cách mừng nhỏ mà ông bà dễ nhận

Không làm tiệc, con cháu vẫn có nhiều cách ghi nhận mốc tuổi của ông bà. Một số cách nhiều nhà đã làm:

  • Bữa cơm có món ông bà thích: con cháu tự nấu, hỏi trước ông bà muốn ăn gì, kể cả món quê mà lâu rồi không ai nấu.
  • Một ngày về quê cùng ông bà: thăm lại làng cũ, nhà bạn cũ, những nơi ông bà hay nhắc mà lâu không có dịp đi.
  • Album ảnh một đời: con cháu gom ảnh cũ từ các nhà, in thành cuốn, ghi chú năm tháng và tên người trong ảnh.
  • Ghi âm chuyện đời ông bà: một cháu ngồi hỏi chuyện ngày xưa, ghi âm lại, vừa là quà mừng thọ vừa là tư liệu cho cả họ.
  • Sửa một thứ trong nhà ông bà: cái bậc cửa hay vấp, cái đèn nhà tắm tối, chiếc ghế có tay vịn cho ông ngồi đọc báo.
  • Gọi video với người ở xa: con cháu ở nước ngoài, ở tỉnh xa cùng gọi vào một giờ hẹn trước.

Mấy cách này không thay thế được nhau, nhưng có một điểm chung: ông bà cảm nhận được con cháu đã bỏ thời gian và để tâm, thứ mà nhiều cụ coi trọng hơn mâm cỗ.

Nếu chọn album hay bản ghi âm, nên bắt đầu sớm vài tháng, vì gom ảnh từ các nhà và ngồi hỏi chuyện ông bà cần nhiều buổi. Làm vội vài ngày trước mốc thọ thường ra một cuốn album sơ sài, ghi chú thiếu tên người.

Khi anh chị em trong nhà không cùng ý

Chuyện thường gặp: một người con muốn làm lớn vì "cả đời bố mẹ vất vả, giờ phải làm cho xứng", người khác lại muốn theo ý bố mẹ làm gọn. Cả hai đều xuất phát từ thương bố mẹ, chỉ là cách thể hiện khác nhau, nên đừng biến cuộc bàn bạc thành chuyện ai hiếu thảo hơn.

Cách gỡ hiệu quả là quay về ý ông bà. Người được ông bà nói thật nên thuật lại cho anh chị em nghe đúng lời ông bà, không thêm bớt. Nếu người muốn làm lớn vẫn băn khoăn, có thể đề nghị họ dùng phần sức muốn bỏ ra vào một việc khác cho ông bà, như sửa nhà, đưa ông bà đi khám sức khoẻ định kỳ, hay một chuyến đi xa vào lúc khác.

Ví dụ giả định: nhà ông Phúc ở Vĩnh Long có bốn người con. Người con cả muốn mời cả họ mừng thọ tám mươi, ông thì chỉ muốn các con về đủ. Cuối cùng cả nhà làm bữa cơm với con cháu, còn người con cả lo một chuyến cho ông về thăm quê ngoại ở miền Trung, nơi ông chưa trở lại hơn hai mươi năm. Ông kể chuyện chuyến đi đó với khách suốt cả năm sau.

Khi ông bà muốn mừng nhưng sức khoẻ không cho phép

Có trường hợp ngược lại: ông bà rất muốn được mừng thọ, nhưng đang yếu, nằm một chỗ hoặc vừa ra viện. Lúc này con cháu nên hỏi bác sĩ hoặc người chăm sóc xem ông bà chịu được bao lâu, tiếp được bao nhiêu người, rồi thiết kế buổi mừng theo sức ông bà chứ không theo mong muốn của con cháu.

Những cách nhiều nhà đã làm: mừng ngay tại phòng ông bà, mỗi lần chỉ vài người vào chúc; chia con cháu thành từng nhóm nhỏ về trong nhiều ngày; quay một đoạn video ngắn của từng nhà rồi mở cho ông bà xem trong nhiều buổi. Nếu ông bà đang ở viện, hỏi trước quy định thăm nuôi của nơi đó.

Một điều nhỏ mà các cụ rất để ý là được mặc quần áo tươm tất, được chải tóc gọn trước khi con cháu vào. Người chăm sóc ông bà nên lo phần này từ sớm.

Đừng hứa với ông bà một buổi lễ lớn "khi nào khoẻ lại" nếu biết khó làm được. Mừng nhỏ ngay bây giờ, đúng mốc, thường có ý nghĩa hơn với ông bà.

Nói với họ hàng khi nhà không làm lớn

Ở nhiều vùng quê, mừng thọ tám mươi, chín mươi mà không mời họ hàng có thể bị hỏi han. Cách nhẹ nhàng nhất là nói thật và ngắn gọn: "Năm nay ông muốn làm gọn trong nhà, để dịp khác cả họ gặp nhau". Nói rõ đó là ý ông bà, không phải con cháu ngại tốn kém, để họ hàng hiểu.

Với các cụ trong họ thân thiết với ông bà, có thể mời riêng vài người tới chơi một buổi khác, hoặc con cháu mang ít quà sang thăm. Ông bà vẫn có dịp gặp người mình quý mà không phải một ngày tiếp cả họ.

Nếu dòng họ có lệ mừng thọ chung trong ngày họp họ, ông bà có thể chỉ dự phần đó. Đây cũng là cách giữ nếp với họ mà không cần nhà mình làm riêng. Không nên vì ngại lời ra tiếng vào mà làm trái ý ông bà; người ngồi trong buổi lễ là ông bà, không phải họ hàng.

Sau dịp mừng thọ nhỏ, gửi vài tấm ảnh bữa cơm vào nhóm chat của họ cũng là cách báo tin nhẹ nhàng: mọi người thấy ông bà khoẻ, con cháu sum vầy, và hiểu rằng nhà mình không bỏ qua mốc này, chỉ là làm theo cách riêng.

Câu hỏi thường gặp

Không tổ chức mừng thọ cho ông bà có sao không?

Không có quy định hay tập quán nào bắt buộc phải tổ chức. Mừng thọ là cách con cháu bày tỏ sự quan tâm; nếu ông bà không muốn, tôn trọng ý ông bà và mừng theo cách nhỏ hơn cũng là cách thể hiện sự hiếu thảo.

Làm sao biết ông bà từ chối thật lòng hay chỉ khách sáo?

Hỏi riêng, bằng câu hỏi cụ thể như có muốn cả nhà về ăn cơm không, ngại nhất điều gì. Nếu ông bà gạt đi nhưng vẫn hỏi con cháu có về không, nhiều khả năng ông bà muốn sum họp nhưng không muốn làm lớn.

Có nên làm bất ngờ khi ông bà đã nói không muốn?

Nên cân nhắc kỹ. Với ông bà khoẻ, thích vui, một bữa cơm bất ngờ nhỏ có thể được đón nhận; nhưng tiệc đông người khi ông bà đã từ chối rõ ràng dễ làm ông bà mệt và thấy ý mình không được tôn trọng.

Anh chị em không thống nhất chuyện mừng thọ thì xử lý thế nào?

Quay về ý ông bà, nhờ người được ông bà nói thật thuật lại nguyên lời. Người muốn làm lớn có thể dồn công sức vào một việc khác cho ông bà như sửa nhà hay đưa ông bà đi chơi một chuyến.

Không làm mừng thọ thì họ hàng có trách không?

Có thể có người hỏi, nhất là ở quê. Cách tốt nhất là nói thật rằng đó là ý ông bà, năm nay làm gọn trong nhà. Nếu dòng họ có lễ mừng thọ chung, đưa ông bà đi dự cũng là cách giữ nếp với họ.

Năm nay hoãn mừng thọ thì năm sau có làm bù được không?

Được, nhiều gia đình làm bù vào năm sau khi hoàn cảnh thuận hơn. Nên ghi vào sổ nhà việc hoãn và lý do, để năm sau cả nhà cùng nhớ, và khi in ảnh, giấy mời có thể ghi rõ là mừng mốc của năm trước.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138