Với nhiều cặp bố mẹ đã ngoài năm mươi, một bữa cơm đủ mặt con cháu, vài câu chuyện cũ và một tấm ảnh chụp chung có giá trị hơn mọi món quà đắt tiền. Việc của con cháu là nhớ đúng ngày, hỏi trước ý bố mẹ, chia việc rõ giữa anh chị em và giữ buổi kỷ niệm ở mức vừa sức của cả nhà.
Phần dưới đây đi theo thứ tự một gia đình thật sẽ gặp: bố mẹ thường mong điều gì, chọn kiểu buổi kỷ niệm nào cho hợp, ai lo phần nào, chuẩn bị từ lúc nào, những chỗ con cháu hay làm quá tay, và cách ghi lại để năm sau đỡ phải nghĩ từ đầu.
Bố mẹ thường mong điều gì trong ngày cưới của mình
Thử hỏi một người mẹ ngoài sáu mươi rằng ngày cưới năm nay muốn gì, câu trả lời hay gặp nhất là "không cần gì cả". Câu đó ít khi có nghĩa là không muốn gì. Nó thường có nghĩa là bố mẹ không muốn con cái tốn kém, không muốn bị đặt vào giữa một buổi tiệc ồn ào, nhưng vẫn rất vui nếu các con nhớ ngày và về ăn với nhau một bữa.
Người lớn tuổi coi trọng sự có mặt hơn đồ vật. Một cuộc gọi đúng sáng hôm đó, một đứa cháu chạy vào ôm, một đứa con trai vốn ít nói tự tay nấu một món mà ngày xưa mẹ hay làm, những điều nhỏ như vậy được nhắc lại nhiều năm sau. Ngược lại, một nhà hàng sang nhưng mỗi người cầm điện thoại riêng, ăn vội rồi về, lại dễ để lại cảm giác trống.
Vì vậy trước khi bàn chuyện tổ chức, bạn nên dành vài phút nói chuyện riêng với từng người. Hỏi bố riêng, hỏi mẹ riêng, vì nhiều khi hai người mong hai thứ khác nhau mà không nói trước mặt nhau. Có ông thích về quê ăn bữa cơm với anh em ruột, trong khi bà chỉ muốn ở nhà cho đỡ mệt. Biết trước điều đó giúp bạn chọn đúng kiểu buổi, thay vì đoán rồi làm hỏng cả hai ý.
Ba kiểu kỷ niệm hợp với từng hoàn cảnh nhà
Không có kiểu nào đúng cho mọi nhà. Bảng dưới so ba cách phổ biến để bạn đối chiếu với tình hình nhà mình.
| Kiểu kỷ niệm | Hợp khi nào | Cần lo trước | Điểm dễ vướng |
|---|---|---|---|
| Bữa cơm tại nhà bố mẹ | Bố mẹ ngại đi xa, con cháu ở gần, nhà đủ chỗ ngồi | Thực đơn, người nấu, người dọn, ghế cho trẻ nhỏ | Mẹ lại vào bếp làm hết, mất ý nghĩa ngày của mẹ |
| Bữa ăn nhỏ ở quán quen | Nhà chật, con cháu đông, muốn bố mẹ được nghỉ hẳn | Đặt bàn trước, chọn chỗ yên, giờ hợp giấc của người già | Ồn, phải về sớm, khó ngồi kể chuyện lâu |
| Về quê gặp họ hàng hai bên | Bố mẹ còn anh chị em ruột, dịp tròn chục năm | Lịch đi lại, báo trước cho họ hàng, chỗ nghỉ | Thành buổi tiếp khách, bố mẹ mệt hơn vui |
Lấy ví dụ giả định nhà ông Bình ở Ninh Bình: ba người con thì hai người ở TP Hồ Chí Minh, một người ở Hà Nội. Năm thường, cả nhà chọn bữa cơm gọn tại nhà do cô con gái ở gần lo, hai anh ở xa gọi video vào giữa bữa. Năm tròn bốn mươi năm, cả ba cùng về, đặt một bữa ở quán quen gần nhà để bố mẹ khỏi phải nấu. Đổi kiểu theo năm là chuyện bình thường, miễn bố mẹ thấy thoải mái.
Chia việc giữa anh chị em sao cho không ai ôm hết
Một người làm đầu mối. Thường là người ở gần bố mẹ nhất hoặc người chủ động nhất. Người này không làm hết, chỉ giữ danh sách việc và nhắc mọi người. Không có đầu mối, mỗi người nghĩ người kia đã lo, đến sát ngày mới vỡ ra.
Người ở xa nhận phần không cần có mặt. Gom ảnh cũ để in, đặt bàn qua điện thoại, nhắc họ hàng, chuẩn bị một đoạn video ngắn các cháu chúc ông bà. Như vậy người ở xa vẫn góp phần thật, không chỉ góp tiền.
Phần bếp chia nhỏ theo món. Mỗi nhà mang một món sở trường, người làm đầu mối chỉ nấu cơm và món chính. Mẹ được ngồi ngoài, chỉ cần nếm và khen.
Tiền nong bàn một lần, rõ ràng. Chia đều, chia theo khả năng hay người ở gần góp công thay góp tiền, nhà nào cũng có cách riêng. Điều cần là nói rõ một lần từ đầu, ghi lại, để không ai phải tự ái sau đó.
Trẻ con cũng có việc. Cháu lớn chụp ảnh, cháu nhỏ vẽ một tấm thiệp tay hoặc bưng nước mời ông bà. Trẻ nhớ ngày kỷ niệm của ông bà lâu hơn khi được giao một việc cụ thể.
Các mốc chuẩn bị: trước hai tuần, một tuần và một ngày
Buổi kỷ niệm gọn vẫn cần lên lịch, nhất là khi con cháu ở nhiều nơi. Có thể theo trình tự sau, rút ngắn nếu nhà ít người.
- Trước hai tuần: đầu mối xác nhận lại ngày cưới với bố mẹ hoặc giấy tờ, chốt kiểu buổi, nhắn nhóm gia đình để mọi người xếp lịch, hỏi khéo bố mẹ có muốn mời ai thêm không.
- Trước mười ngày: người ở xa đặt vé nếu về, người lo phần ảnh bắt đầu gom ảnh cũ từ album và điện thoại của các anh chị.
- Trước một tuần: chốt số người, chốt món, đặt bàn nếu ăn ngoài, phân ai mua gì, ai đón bố mẹ.
- Trước ba ngày: in ảnh, mua hoa hoặc thứ bố mẹ thích, kiểm tra lại giờ giấc với từng nhà.
- Trước một ngày: đi chợ, sơ chế, sạc đầy máy ảnh hoặc điện thoại, nhắn cả nhà giờ có mặt.
- Ngay trong ngày: đến sớm hơn giờ hẹn để dọn bàn, để bố mẹ chỉ việc ngồi vào.
Nếu ngày cưới rơi vào giữa tuần, nhiều nhà gọi điện đúng ngày rồi dời bữa cơm sang cuối tuần gần nhất. Bố mẹ hiểu chuyện con cái đi làm, điều quan trọng là có lời nhắn ngay trong ngày.
Diễn tiến một buổi tối kỷ niệm mẫu cho nhà ba thế hệ
Một khung giờ gọn giúp buổi tối không bị kéo lê. Khoảng năm giờ chiều, người làm đầu mối và một người nữa đến trước để bày bàn, hâm món. Sáu giờ, các nhà có mặt, bố mẹ ngồi vào chỗ chính giữa, không ai để bố mẹ đứng dậy rót nước hay xới cơm. Trước khi ăn, người con cả nói vài câu ngắn thay cả nhà, các cháu lần lượt chào ông bà. Phần này chỉ nên dài năm phút.
Trong bữa, nên có một lúc cả nhà cùng xem lại vài tấm ảnh cưới cũ hoặc ảnh các con hồi nhỏ. Đó là lúc bố mẹ tự kể chuyện, nhiều chi tiết mà con cái chưa bao giờ nghe sẽ bật ra rất tự nhiên. Ai ngồi gần nên ghi nhanh vào điện thoại vài ý, vì những chuyện kể kiểu này hiếm khi được nhắc lại lần hai.
Khoảng tám giờ, chụp một tấm ảnh chung đủ mặt rồi để các cháu nhỏ về trước. Người lớn ngồi thêm một lúc uống trà, dọn dẹp nhanh, và để bố mẹ đi nghỉ trước chín giờ. Kết thúc lúc mọi người còn muốn ngồi thêm luôn tốt hơn kết thúc lúc ai cũng mỏi.
Những chỗ con cháu hay làm quá tay
Biến thành buổi tiệc mời khách. Mời cả hàng xóm, đồng nghiệp cũ của bố mẹ khiến ông bà phải tiếp chuyện suốt buổi. Ngày cưới vốn là chuyện riêng của hai người và các con, đông người quá thì mất cái riêng ấy.
Bắt bố mẹ làm trò trước mọi người. Đề nghị hôn nhau, kể chuyện yêu đương trước đông cháu chắt làm nhiều người lớn tuổi ngượng. Muốn nghe chuyện cũ thì hỏi nhẹ, để bố mẹ tự kể đến đâu thì đến.
Tặng thứ bố mẹ không dùng. Đồ công nghệ phức tạp, quần áo theo mắt con cái, chuyến đi xa khi sức khoẻ không cho phép. Hỏi trước hoặc chọn thứ dùng hằng ngày luôn an toàn hơn.
Đăng ảnh lên mạng khi bố mẹ chưa đồng ý. Có người thích được khoe, có người không. Hỏi một câu trước khi đăng là đủ.
Kéo dài quá giờ nghỉ của người già. Bữa tối kéo đến mười giờ đêm là quá sức với người đã quen ngủ sớm. Nên kết thúc khi bố mẹ còn vui, đừng đợi đến lúc mệt.
Khi bố mẹ nói "thôi, không cần làm gì đâu"
Có hai trường hợp khác nhau. Trường hợp thứ nhất là ngại phiền con cái. Khi đó bạn có thể đổi cách nói: không phải "tổ chức kỷ niệm" mà là "cuối tuần này các con về ăn cơm với bố mẹ". Bỏ chữ tổ chức đi, nhiều người lớn tuổi đồng ý ngay, và bữa cơm ấy vẫn là bữa kỷ niệm.
Trường hợp thứ hai là bố mẹ thật sự không muốn nhắc. Có những cặp từng trải qua thời gian khó khăn với nhau, hoặc quan hệ hiện tại không êm. Lúc đó nên tôn trọng. Một lời nhắn riêng cho từng người, một bó hoa để ở nhà, hoặc đơn giản là không nhắc gì, đều là cách cư xử đúng mực. Ép một buổi kỷ niệm lên một cuộc hôn nhân đang mỏi là làm khó bố mẹ.
Còn nếu không rõ thuộc trường hợp nào, hỏi người hiểu bố mẹ nhất: dì, cô, hay người bạn thân của mẹ. Họ thường biết những điều mà con cái không được kể.
Ghi lại sau buổi kỷ niệm để năm sau làm nhanh
Ngay tối hôm đó hoặc hôm sau, người làm đầu mối dành mười phút ghi vào ghi chú chung của gia đình mấy dòng sau:
- Năm nay làm kiểu gì, ở đâu, bao nhiêu người, ai có mặt, ai gọi từ xa.
- Món nào bố mẹ ăn nhiều, món nào thừa, quán nào hợp, quán nào ồn.
- Bố mẹ khen điều gì, có điều gì làm bố mẹ không thoải mái.
- Chi phí chia ra sao, đã xong chưa, để năm sau không phải bàn lại.
- Năm sau là năm tròn mấy, có cần về quê hay làm lớn hơn không.
Chỉ cần ba năm ghi như vậy, bạn sẽ có một khuôn quen của nhà mình. Năm thứ tư, đầu mối chỉ cần mở ghi chú cũ, đổi ngày và nhắn nhóm. Ngày cưới của bố mẹ nhờ đó không còn là việc phải nghĩ, mà là nếp nhà tự chạy.
Câu hỏi thường gặp
Kỷ niệm ngày cưới của bố mẹ có cần làm mỗi năm không?
Không bắt buộc. Nhiều nhà năm thường chỉ gọi điện hoặc ăn bữa cơm gọn, đến năm tròn chục như ba mươi, bốn mươi, năm mươi năm mới làm lớn hơn. Quan trọng là bố mẹ biết các con nhớ ngày.
Con ở xa không về được thì nên làm gì trong ngày cưới của bố mẹ?
Gọi video đúng ngày, tốt nhất vào giờ cả nhà đang ăn để bố mẹ thấy mình cũng ngồi cùng. Có thể nhờ anh chị ở gần mua giúp hoa hoặc món bố mẹ thích, và góp phần việc như gom ảnh cũ hay nhắc họ hàng.
Ai nên đứng ra lo kỷ niệm ngày cưới cho bố mẹ?
Thường là người con ở gần hoặc chủ động nhất làm đầu mối, giữ danh sách việc và nhắc mọi người. Đầu mối không phải làm hết; việc nên chia cho cả anh chị em, kể cả người ở xa.
Có nên tổ chức bất ngờ cho bố mẹ không?
Với người lớn tuổi, bất ngờ lớn dễ gây mệt hoặc ngượng, nhất là khi phải tiếp nhiều khách. Bất ngờ nhỏ như một tấm ảnh cũ được in lại hay món ăn ngày xưa thì hợp hơn, còn ngày giờ và kiểu buổi nên hỏi trước.
Bố mẹ không muốn kỷ niệm ngày cưới thì con cái nên làm sao?
Nếu bố mẹ chỉ ngại phiền, đổi thành lời mời về ăn cơm cuối tuần là đủ. Nếu bố mẹ thật sự không muốn nhắc, nên tôn trọng, chỉ gửi lời hỏi thăm riêng từng người và không ép tổ chức.